Modeling Individual Differences in Meaning: The Supervised Semantic Differential / Modelowanie indywidualnych różnic znaczeniowych: Nadzorowany Dyferencjał Semantyczny
dr Hubert Plisiecki (IDEAS Research Institute) – stacjonarnie
Data:
19 lutego 2026
Title: Modeling Individual Differences in Meaning: The Supervised Semantic Differential
The Supervised Semantic Differential (SSD) is a method that allows psychologists to statistically assess whether people systematically differ in the ways they write or speak about specific concepts, depending on their psychological predispositions. It also provides mixed-method cues about the nature of these meaning differences and how they map onto those predispositions. Owing to its versatility and its sensitivity in small samples, it was possible to apply SSD across multiple datasets in the roughly six months since its development, revealing shifts in how people conceptualize their own country as a function of collective narcissism; the self, as a function of personality traits; and how they portray travel, discuss abortion, or describe AI in relation to narcissistic dispositions such as Rivalry and Admiration. SSD was also used to examine self-concept differences across clinical populations (BPD, NARC, and control) and meaning shifts in concepts linked to ideological orientations (e.g., climate change in relation to willingness to act on it). Briefly, SSD is a linguistic-computational approach that models individual differences in meaning by constructing personal concept vectors from the word-embedding contexts of key concepts in participants’ texts and then relating these vectors to psychological variables using a classical linear regression in a reduced semantic space. The resulting semantic direction is interpreted through qualitative inspection and clustering of nearest neighbours in the embedding space, yielding psychologically meaningful contrasts in how concepts are understood. In the talk, I will explain the core logic of this procedure, present findings from studies where I have already applied it and show how SSD can enrich psychologists’ methodological toolkit for studying meaning, language, and individual differences.
Tytuł: Modelowanie indywidualnych różnic znaczeniowych: Nadzorowany Dyferencjał Semantyczny
Nadzorowany Dyferencjał Semantyczny (ang. Supervised Semantic Differential; SSD) to metoda umożliwiająca psychologom statystyczną ocenę tego, czy i w jaki sposób osoby systematycznie różnią się w sposobie pisania lub mówienia o określonych pojęciach — w zależności od ich predyspozycji psychologicznych. Metoda ta dostarcza również wskazówek o charakterze mieszanym (ilościowo-jakościowym), pozwalających uchwycić naturę tych różnic znaczeniowych oraz ich powiązanie z badanymi zmiennymi psychologicznymi. Dzięki swojej uniwersalności oraz wysokiej czułości w badaniach prowadzonych na niewielkich próbach, SSD udało się zastosować w wielu zbiorach danych w ciągu około sześciu miesięcy od jej opracowania. Pozwoliło to m.in. wykazać zmiany w sposobie konceptualizacji własnego kraju w zależności od poziomu narcyzmu kolektywnego; różnice w rozumieniu „Ja” w funkcji cech osobowości; a także odmienne sposoby mówienia o podróżach, dyskutowania aborcji czy postrzegania sztucznej inteligencji w zależności od dyspozycji narcystycznych, takich jak wymiary Rywalizacji i Podziwu. Metoda została również wykorzystana do analizy różnic w obrazie siebie pomiędzy populacjami klinicznymi (BPD, NPD oraz grupą kontrolna), a także do badania przesunięć znaczeniowych pojęć powiązanych z orientacjami ideologicznymi (np. rozumienia zmian klimatycznych w relacji do gotowości do podejmowania działań). W skrócie, SSD jest podejściem lingwistyczno-obliczeniowym, które modeluje indywidualne różnice znaczeniowe poprzez konstruowanie osobistych wektorów pojęciowych (ang. Personal Concept Vectors; PCV) na podstawie kontekstów osadzeń słów kluczowych występujących w tekstach uczestników. Wektory te są następnie odnoszone do zmiennych psychologicznych za pomocą klasycznej regresji liniowej w zredukowanej przestrzeni semantycznej. Uzyskany kierunek semantyczny interpretowany jest poprzez jakościową analizę oraz klasteryzację najbliższych słów w przestrzeni wektorowej, co pozwala wydobyć psychologicznie znaczące kontrasty w sposobie rozumienia badanych pojęć. W wystąpieniu przedstawię podstawową logikę tej procedury, zaprezentuję wyniki badań, w których metoda została już zastosowana, oraz pokażę, w jaki sposób SSD może wzbogacić warsztat metodologiczny psychologii w badaniach nad znaczeniem, językiem i różnicami indywidualnymi.