Nowe badania sfinansowane ze środków Ministra Nauki (w ramach programu „Psychologia dla społeczeństwa”), opublikowane w British Journal of Psychology, pokazują jeden z powodów nieufności wobec pomocy psychologicznej.
Badanie eksploruje relacje między tym, jak postrzegamy własną klasę społeczną, a:
- poziomem wiedzy psychologicznej,
- skłonnością do przypisywania wrogich intencji osobom udzielającym wsparcia,
- oraz gotowością do korzystania z profesjonalnej pomocy.
Naukowczynie i naukowcy z Instytutu Psychologii PAN wskazują na rolę tzw. narcyzmu klasowego – czyli przekonania o wyjątkowości i wyższości własnej grupy społecznej, które często idzie w parze z defensywnością, wrogością wobec innych oraz nieufnością wobec nauki i ekspertów. Wcześniejsze badania pokazywały, że podobny mechanizm (narcyzm kolektywny) wiąże się m.in. z postawami antyszczepionkowymi.
Nasze najnowsze badania pokazują, że osoby o wyższym poziomie narcyzmu klasowego częściej wierzą, że psychologowie mogą manipulować ludźmi dla własnych, ukrytych, celów. Przekonania te idą w parze z niższą wiedzą o zdrowiu psychicznym i bardziej negatywnym stosunkiem do szukania profesjonalnej pomocy psychologicznej.
Wyniki podkreślają, że stosunek do psychologii i ekspertów jest silnie związany z tożsamością społeczną, co ma znaczenie dla skutecznej promocji zdrowia psychicznego.
Cytowanie: Molenda, Z., Marchlewska, M., Michalski, P., Rogoza, M., Bagrowska, P., Adamczyk, D., Grzeszczuk, M., Gawęda, Ł., Pochwatko, G., & Karakula, A. (2026). Habitus of doubt? The role of social class narcissism in shaping psychological help conspiracy beliefs. British Journal of Psychology, 00, 1–21. https://doi.org/10.1111/bjop.