Seminaria Doktorskie 2020/21

DOKTORAT EKSTERNISTYCZNY

W

INSTYTUCIE PSYCHOLOGII

Polskiej Akademii Nauk


Seminaria doktorskie 2020/21





Pracownia Psychologii Osobowości,
Instytut Psychologii, PAN
dr hab. Małgorzata Fajkowska, prof. IP PAN

Seminarium doktoranckie w trybie eksternistycznym z Psychologii Osobowości

Filozofia pracy

Uczestniczyłam w seminarium naukowym, które prowadził Profesor Leszek Kołakowski. I takie seminarium doktoranckie staram się prowadzić! Jego istotą, tak jak u Profesora, są regularne spotkania i budowanie wspólnoty naukowej, poprzez zespołowe rozwiązywanie naukowych problemów, jakie stawiają doktoranci. Dlatego też w seminariach doktoranckich uczestniczą starsi stażem naukowym pracownicy Pracowni Psychologii Osobowości. Poza tym, to święto Pracowni więc staramy się być wszyscy! Seminaria mają swoje oficjalne ramy czasowe, ale nieoficjalnie dyktuje je zadanie i zapał uczestników do jego rozwiązania. Tak, jak u Leszka Kołakowskiego bardzo ważna jest przyjazna i wspierająca atmosfera, współpraca a nie rywalizacja. Seminaryjny styl Profesora staram się wzbogacać przekazem, że sukces w postaci napisania i obronienia rozprawy doktorskiej, wynika z zamiłowania do tematu, wytrwałości i… natchnienia. Wisława Szymborska uważała, że natchnienie, to nie tylko przywilej poetów i artystów i może rodzić się z „nie wiem”(por. Odczyt Noblowski, 1996). Zatem zapraszam wszystkich, którzy czegoś nie wiedzą o osobowości!

Jak wygląda praca nad doktoratem

Seminaria doktoranckie, to także proces kształcenia. Celem tego procesu jest nabycie umiejętności w zakresie (a) stawiania problemu badawczego; (b) przeprowadzenia przekonującej, naukowej argumentacji, z której ten problem wynika i z której wynika, jego rozwiązanie; (c) zaplanowania i przeprowadzenia badań; (d) doboru adekwatnych analiz statystycznych i ich wykonania; (e) interpretacji i dyskusji wyników badań; (f) krytycznej analizy przeprowadzonych badań i wskazania na ich ograniczenia. Dlatego, aby te umiejętności zdobyć bardzo ważne jest czytanie bieżącej i historycznej literatury przedmiotu, prezentacja zdobytych wiadomości, wobec szerszego grona, dokształcanie się poprzez wybrane wykłady i warsztaty adekwatne do tematu rozprawy doktorskiej, udział w konferencjach naukowych, dbanie o transparentność badań, pisanie artykułów naukowych.

Proces pisania rozprawy doktorskiej rozpoczyna się od napisania projektu. Temu poświęcamy dużo czasu. Dobrze napisany projekt, to taki, który zawiera przejrzysty i informacyjny tytuł, jasno sformułowany cel badań, wprowadzenie teoretyczne, jasno postawione hipotezy badawcze oraz część metodologiczną, w której opisana jest procedura planowanych badań, propozycja zastosowania technik statystycznych oraz spodziewane wyniki badań. Bez względu na to czy praca doktorska będzie zbiorem artykułów o spójnej tematyce czy maszynopisem w postaci książki, napisanie projektu jest konieczne. Po napisaniu projektu przystępujemy do badań empirycznych.

O czym może być doktorat

W Pracowni realizujemy badania obejmujące zagadnienia typologizacji lęku i depresji, koherencji i niekoherencji osobowości, spójności i stałości zachowania, procesów regulacyjnych, klasyfikacji cech osobowości, typów temperamentu, przetwarzania uwagowego w związku z różnicami indywidualnymi, procesy zmiany i dynamiki osobowości. Niemniej najchętniej przyjmiemy do zespołu osoby, które chciałyby prowadzić badania nad cechami charakteru – będziemy zajmować się budowaniem teorii, ale także narzędzi do pomiaru tychże cech. Drugi obszar poszukiwań to badanie nad zasobami osobowościowymi wzrostu post-traumatycznego.
W Pracowni najchętniej prowadzimy badania kwestionariuszowo-eksperymentalne. W uzasadnionych przypadkach realizujemy także badania z włączeniem zmiennych psychofizjologicznych, czy neuronowych. Staramy się także wykorzystywać najnowsze techniki do zbierania danych (np. expereience sampling method ,ESM) i analizy danych (np. Latent Profile Analyses).
Niemniej można także przedstawić swój własny pomysł badań w obszarze psychologii osobowości.

Zapraszam!

Liczba miejsc: 4


Pracownia Psychopatologii Eksperymentalnej
Instytut Psychologii, PAN
dr hab. Łukasz Gawęda, prof. IP PAN

Mechanizmy psychoz i stanów ryzyka z perspektywy psychopatologii eksperymentalnej

Główną ideą proponowanego seminarium doktoranckiego jest rozwijanie przez młodych naukowców linii badań dotyczących mechanizmów zaburzeń psychotycznych z wykorzystaniem metod psychopatologii eksperymentalnej w ramach grantów Sonata Bis oraz Preludium Bis realizowanych w Pracowni Psychopatologii Eksperymentalnej.

W każdym z projektów przewidziane jest finansowanie stypendium doktoranckiego z funduszy NCN (1x Sonata Bis oraz 1x Preludium Bis). Dodatkowo w każdym z projektów grantowych Pracownia planuje rekrutować doktorantów, których stypendia finansowane będą z funduszy IP PAN/Szkoły Doktorskiej.

1. „Mechanizmy paranoi: znaczenie warunkowania strachu interpersonalnego w kontekście wykluczenia społecznego, konsumpcji marihuany oraz predyspozycji genetycznych. Badanie w wirtualnej rzeczywistości.” (Sonata Bis, 10.2020 – 10.2025, promotor pomocniczy: post doc wyłoniony/a w konkursie Sonata Bis; 1 x doktorant finansowany z NCNu; 1x finansowany przez Szkołę Doktorską).

Proponowane badanie będzie miało dwie fazy. W pierwszej ocenimy jak badane osoby (lącznie 300 osob) funkcjonują w swoim własnym środowisku. Przeprowadzone zostanie tzw. Próbkowanie doświadczenia (Experience Sample Method, ESM) za pomocą elektronicznych dzienniczków (dostarczane poprzez aplikację na smartfon). Interesować nas będzie jak doświadczane wykluczenie społeczne, konflikty oraz spożycie marihuany wpływa na pojawianie się myśli paranoicznych. W drugiej fazie, zaprosimy osoby badane do laboratorium Wirtualnej Rzeczywistości, aby ocenić ich wrażliwość na odrzucenie społeczne (dwa warunki eksperymentalne: 1. Odrzucenie w grze w VR oraz 2. Włączanie w grę w VR) oraz wpływ odrzucenia na następne warunkowanie strachu interpersonalnego (oceniane również w wirtualnej rzeczywistości). Specjalnie na potrzeby naszego projektu skonstruujemy zadania eksperymentalne w środowisku wirtualnej rzeczywistości. Wykorzystamy również pomiar podstawowych parametrów fizjologicznych, aby ocenić efekty oddziaływań eksperymentalnych i procedury warunkowania strachu. Grupy badawcze będą porównane między sobą. Dodatkowo interesować nas będzie związek genów z badanymi zjawiskami. Dlatego też pobierzemy materiał genetyczny ze śliny, aby móc testować związki genów związanych z przekaźnictwem dopaminergicznym z badanymi zmiennymi (wrażliwość na wykluczenie, warunkowanie strachu i paranoję).
Nasze badanie będzie realizowane z wiodącym ośrodkiem badania mechanizmów paranoi kierowanym przez Prof. Daniela Freemana, Uniwersytet Oxfordzki. Spodziewamy się, iż nowy projekt badawczy dostarczy interesującej wiedzy uzupełniającej istniejące modele teoretyczne paranoi.

2. „Anomalie percepcyjne z perspektywy psychopatologii eksperymentalnej: wpływ nastawienia poznawczego na fałszywe” (Preludium Bis 10.2020 – 10.2023, promotor pomocniczy: Dr Joachim Kowalski; 1 x doktorant finansowany z NCNu; 1x finansowany przez Szkołę Doktorską).

W tym projekcie podejmiemy badanie mechanizmów anomalii spostrzegania (ang. perceptual aberrations) w grupie osób z rozpoznaniem schizofrenii oraz w grupie osób zdrowych mających relatywnie często doświadczenia podobne do halucynacji. Projekt oparty jest na modelach spostrzegania, które wskazują na znaczącą rolę procesów góra-dół (top-down; np. nastawienie poznawcze) w kształtowaniu spostrzeżeń w różnych modalnościach.

W pierwszym badaniu wyłonimy z populacji osób w wieku 18 – 45 lat (n= 1000) osoby o wysokiej częstości doświadczeń halucynacjyjnych (n=45) i porównamy je w zadaniach eksperymentalnych z osobami o niskiej częstości takich doświadczeń (n= 45). W badaniu grupy klinicznej pacjenci z halucynacjami (n= 45) porównani zostaną do odpowiednio dobranej grupy pacjentów bez halucynacji (n= 45) oraz osób zdrowych (n= 45). Dwa badanie pozwolą na sprawdzenie czy wpływ nastawienia poznawczego na fałszywe spostrzeżenia poznawcze występuje jedynie w grupie osób z klinicznymi halucynacjami czy też stanowi bardziej uniwersalny czynnik ryzyka do doświadczeń anomalii percepcyjnych i jest obserwowany u osób zdrowych

Badanie to stanowi rozwinięcie przeprowadzonych przez nasz zespół badań dotyczących wpływu nastawienia percepcyjnego na fałszywe spostrzeżenia w schizofrenii. Badanie realizowane jest z wiodącym ośrodkiem w Niemczech (Hamburg), a jego wyniki planowane są do publikacji w renomowanych czasopismach naukowych.

Liczba miejsc: 4


Pracownia Psychologii Porównawczej i Ewolucyjnej
Instytut Psychologii, PAN
prof dr hab. Wojciech Pisula

Rozmaite oblicza reakcji na nowość

W Pracowni Psychologii Porównawczej i Ewolucyjnej zajmujemy się procesami adaptacji do zmian w otoczeniu (w skrócie do nowości) u zwierząt i ludzi. Prace na zwierzętach prowadzone są na szczurach laboratoryjnych, okazjonalnie w formie obserwacji na naszych instytutowych żółwiach oraz bezkręgowcach. Badania na zwierzętach koncentrują się na zachowaniach eksploracyjnych, poszukiwaniu nowości oraz reakcjach neofobicznych. Badania na ludziach dotyczą ciekawego zjawiska zmian w nawykach żywieniowych, zjawisku neofobii pokarmowej oraz “mięsożerności”. Ten ostatni element na ścisły związek z problematyką klimatyczną i przemianami w zakresie stylów żywieniowych.

Nasze przykładowe prace ilustrujące rodzaj prowadzonych badań:

Pisula, W. (2020). Exploratory Behavior. In Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior (pp. 1–9). Cham: Springer International Publishing. https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007%2F978-3-319-47829-6_2086-1

Modlinska, K., & Pisula, W. (2020). Novelty. In: Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior (pp. 1–3). Cham: Springer International Publishing. https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007%2F978-3-319-47829-6_398-1

Pisula, W., & Modlinska, K. (2020). Protocol for Measuring Free (Low-stress) Exploration in Rats. Bio-Protocol, 10(2), 1–10. https://doi.org/10.21769/BioProtoc.3485

Modlinska, K., & Pisula, W. (2020). The Natural History of Model Organisms: The Norway rat, from an obnoxious pest to a laboratory pet. eLife, 9, 1–13. https://doi.org/10.7554/eLife.50651

Pisula, W. (2020). Curiosity. In: Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior (Vol. 53, pp. 1–4). Cham: Springer International Publishing. https://link.springer.com/referenceworkentry/10.1007%2F978-3-319-47829-6_2085-1

Pisula, W., Modlinska, K., & Chrzanowska, A. (2019). Behavioural Response to the Environmental Changes of Various Types in Lister-Hooded Male Rats. Scientific Reports, 9(1), 7111. https://doi.org/10.1038/s41598-019-42924-1

Modlinska, K., Chrzanowska, A., & Pisula, W. (2019). The impact of changeability of enriched environment on exploration in rats. Behavioural Processes, 164(February), 78–85. https://doi.org/10.1016/j.beproc.2019.04.015

Modlinska, K., & Pisula, W. (2018). Selected Psychological Aspects of Meat Consumption—A Short Review. Nutrients, 10(9), 1301. https://doi.org/10.3390/nu10091301

Modlinska, K., Stryjek, R., Chrzanowska, A., & Pisula, W. (2018). Social environment as a factor affecting exploration and learning in pre-juvenile rats. Behavioural Processes, 153, 77–83. https://doi.org/10.1016/j.beproc.2018.05.010

Modlinska, K., & Pisula, W. (2018). Social influences on food neophobia in nonhuman animals. In: Steve Reilly (Ed). Food Neofobia, (pp. 3-24). Cambridge, MA: Woodhead Publishing, Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-08-101931-3.00001-X

Modlinska, K., & Pisula, W. (2016). Exploratory Analysis of the Links among Food Consumption Profiles, Prenatal Androgens, and Selected Measures of Quality of Life. Frontiers in Public Health, 4(October). http://doi.org/10.3389/fpubh.2016.00240

Zapraszamy!

Wojciech Pisula
wpisula@psych.pan.pl

Seminarium może być prowadzone w języku angielskim
Liczba miejsc: 2


Pracownia Psychologii Kulturowej i Badań Międzykulturowych
Instytut Psychologii, PAN
dr hab. Piotr Szarota, prof. IP PAN

Komunikacja niewerbalna w ujęciu kulturowym i międzykulturowym

Seminarium poświęcone będzie różnym aspektom komunikacji niewerbalnej począwszy od mimiki, gestykulacji i dotyku na komunikacyjnej roli ubioru kończąc. Konieczna będzie tu nie tylko podstawowa wiedza na temat komunikacji niewerbalnej (polecam kompendium „Komunikacja niewerbalna w interakcjach międzyludzkich” M. Knappa i J. Hall), ale również znajomość metod badawczych, jakimi posługuje się współczesna psychologia kulturowa i międzykulturowa (dobrym wprowadzeniem jest „Psychologia międzykulturowa” D. Matsumoto i L. Juang).

W przypadku ujęcia kulturowego skupimy się na szukaniu kulturowych i społecznych mechanizmów, które mogą odpowiadać za specyficzne normy dotyczące komunikacji niewerbalnej obserwowane w danym obszarze kulturowym. Za przykład posłużyć mogą moje badania, w których próbowałem wytłumaczyć skąd bierze się niechęć Polaków do posługiwania się uśmiechem społecznym (zwłaszcza w kontaktach z nieznajomymi). Odmienny charakter mają badania międzykulturowe, w których porównujemy kultury pod względem interesujących nas parametrów próbując wyjaśnić różnice odwołując się do tzw. podstawowych wymiarów kulturowych jak np. indywidualizm/kolektywizm. W badaniach tych wykorzystać można zarówno oryginalne narzędzia badawcze, jak i materiał dostępny w mediach, serwisach społecznościowych itp. W przypadku porównań międzykulturowych minimalna liczba porównywanych kultur nie powinna być jednak mniejsza niż trzy.

Sytuacja jaką wywołała pandemia stwarza interesujące możliwości badań w zakresie komunikacji niewerbalnej. Można zastanowić się, jak wpłynęła ona na zmianę dotychczasowych norm w zakresie dystansu społecznego, dotyku, czy sposobów witania się, i czy będą one utrzymywać się nawet po zniesieniu zakazów. Ciekawe może być też porównanie postrzeganego stopnia uciążliwości, jaką stwarza w codziennej komunikacji noszenie maseczek ochronnych i ewentualnych sposobów radzenia sobie z takimi ograniczeniami. Można się spodziewać, że dużą rolę odgrywać tutaj będę kulturowe normy dotyczące stopnia obowiązującej w sytuacjach społecznych kontroli mimiki twarzy. W kulturach, w których oczekuje się, że twarz ma być mało ekspresyjna, a głównym kanałem komunikacyjnym są kontakt werbalny i wzrokowy, noszenie maseczek może nie stanowić dla ludzi wielkiego problemu, przynajmniej w zakresie komunikowania się…

Seminarium może być prowadzone w języku angielskim
Liczba miejsc: 1


Pracownia Psychologii Kulturowej i Badań Międzykulturowych
Instytut Psychologii, PAN
dr Jakub Kryś (opiekun pomocniczy) oraz prof dr hab. Anna Kwiatkowska i dr hab. Piotr Szarota, prof. IP PAN

Positive Cross-Cultural Psychology

General area:

I focus on positive cross-cultural psychology. In collaboration with dozens of researchers from around the world, we try to understand nuances of well-being. If you acknowledge that people across cultures have various ideals on what a good life is, and wish to study these differences, please feel encouraged to join our research efforts.

Topics:

As of 2020, I research two main areas: well-being (happiness, positive emotions, sense of meaning, smile, family well-being), and societal development (we study how lay people construe societal development). I do also minor research into other topics.

Requirements:
You need to:
1. be able to work as a team member (you need to be communal, helpful and friendly)
2. be self-reliant,
3. possess or be able to learn statistical methods,
4. (almost) fluently communicate in English,
5. be ready to actively participate in international conferences and working-meetings (financed from my research grants),
6. be ready to share your skills with less experienced members of the team,
7. be ready to learn how to design, set up and conduct studies,
8. be ready to learn how to draft and improve scientific manuscripts.

IMPORTANT: Frequently I am abroad, sometimes for long periods. You must be ready to work remotely (but I prefer face-to-face meetings and live seminars, so when I am in Poland, please be ready to visit IP PAN regularly).

Seminarium może być prowadzone w języku angielskim
Liczba miejsc: 2